Jazz Middelheim 2009

Programma 2009

www.jazzmiddelheim.klara.be

Jazz Middelheim 2009: 'Jazz we can' samen met 17.000 bezoekers!

Jazz Middelheim sloot zondagavond af met 17.000 bezoekers, tegenover 14.500 vorig jaar. Meteen is dit vierdaags festival in Park Den Brandt ook goed voor twee uitverkochte avonden: die met het trio Lou Reed-John Zorn-Laurie Anderson en de avond met Toots Thielemans. Met dit succes is duidelijk dat het partnership tussen Jazz en Muziek vzw en de VRT 'the perfect match' is voor de toekomst van het festival. De positieve samenwerking van de vorige editie werpt duidelijk zijn vruchten af en alle elementen van organisatie, productie, logistiek en multimediale ondersteuning zijn nu perfect op elkaar afgestemd. De synergie op het terrein en in de organisatie vertaalt zich in perfecte en door het publiek erg gesmaakte uitzendingen: Dee Dee Bridgewater op Canvas+, de live uitzendingen op Klara vier festivaldagen lang van 18 uur tot middernacht, en het volledige aanbod via jazzmiddelheim.be en klara.be. En door de grondige herschikking van het festivalterrein vond het publiek nog makkelijker dan vorig jaar de weg naar de tent en de omringende info- en cateringstanden. Opvallend was het grote aantal nieuwe en jonge bezoekers.

De evaluatie van de festivaldirecteur 

Octurn + Guests reveleerde zich voor festivaldirecteur Bertrand Flamang als een 'back to the roots'-concert, waarbij het jazzensemble opnieuw klonk zoals tijdens de beginjaren, maar nu met veel meer maturiteit. Een project overigens dat volgens hem aanvoelt als veelbelovend voor de toekomst. Flat Earth Society stelde zijn nieuwe CD 'Cheer Me, Perverts!' voor, die duidelijk al goed ingespeeld was door een bigband die zich volledig kon uitleven en op Jazz Middelheim boven zichzelf uitsteeg.

Het onuitgegeven trio Laurie Anderson, Lou Reed en John Zorn bracht een magistraal concert onder de noemer 'Improvisations'. En dat was het ook, een heel mooie ontmoeting tussen drie werelden: John Zorn, de meester van de saxofoon, luisterde heel goed naar de soundscaping van Laurie Anderson en de klankvelden van Lou Reed die ruimte lieten om echt te improviseren. Lou Reed bewees ook veel meer te zijn dan de rockzanger die iedereen kent. Het eerste deel van de improvisatie, eerder een 'beweging' van 45 minuten, klonk muzikaal zo bevredigend dat het trio er eigenlijk mee had kunnen ophouden. De twee fantastische bisnummers waren een puur cadeau!

Het Erik Vermeulen Trio is voor Flamang één van de hoogtepunten van Jazz Middelheim 2009. De groep speelde immers een iets strakker repertoire dan men van hen gewoon is, maar net dat zorgde nu voor een extra muzikale kracht. Hans Teeuwen, die zijn carrière als cabaretier tijdelijk in de koelkast zet en zich nu volledig focust op de jazz was verrassend zoals altijd. Dee Dee Bridgewater bewees in Antwerpen nog maar eens hoe een grote jazzdiva een publiek kan beroeren met een uitgekiende setopbouw en podiumprésence. En er gebeurde heel wat op het podium. Met een geslaagde mix van traditionele jazz, Afrika, soul, en veel ruimte voor haar magistrale solisten, zocht ze voortdurend interactie met het publiek. Ze had ook oog voor de camera's: voor de VRT die haar performance live uitzond voor Canvas+ en voor de beelden in de festivaltent. "Zo liet Bridgewater aan heel Vlaanderen zien hoe ze de geschiedenis van Jazz Middelheim aan het meeschrijven is", aldus Bertrand Flamang. 

The Cookers openden de derde festivaldag, zoveel opmerkelijke en uitstekend op elkaar ingespeelde muzikanten, die perfect als hoofdact hadden kunnen staan op het festival. Eén voor één schitterden ze in de absolute beheersing van hun instrument en van het hardbop-genre. MSG, of voluit Rudresh Mahanthappa, Chander Sardjoe en Ronan Guilfoyle, werd zoals verwacht, dé ontdekking van deze festivaleditie. Rudresh Mahanthappa doet waarin Steve Coleman nooit geslaagd is, nl. intellectuele polyritmische structuren ook passie en groove meegeven. De excentrieke Ierse bassist Ronan Guilfoyle en de meer vertrouwde drummer Chander Sardjoe blijken zijn perfecte compagnons de route te zijn. ‘Chet Mood’, het Chet Baker-project van Enrico Rava, Philip Catherine, Aldo Romano & Riccardo Del Fra, bracht opnieuw vier topmuzikanten in één groep met weergaloos gebrachte composities van de meester. Een uitzonderlijk lyrische Enrico Rava en een ontketende Philippe Catherine waren in grote doen. De heren genoten duidelijk van het samen musiceren en grasduinden in Chets' nalatenschap. Dit concert is de mooist denkbare hommage ooit!

Zodra festivalpeter Toots Thielemans op het podium verscheen, zinderde er elektriciteit door de lucht en voelde het publiek meteen dat er iets uitzonderlijk te gebeuren stond. Toots was in absoluut grote doen en vervulde zijn peterschap 'straight from the heart'. De inderhaast opgetrommelde nieuwe bezetting met Hein Van de Geyn, Hans van Oosterhout en Karel Boehlee bleek een schot in de roos. Het Danilo Perez Trio diende immers in laatste instantie af te haken wegens een blessure van de pianist. Toots trad met hetzelfde trio aan waarmee hij eerder deze week speelde toen hij de Concertgebouw Jazz Award 2009 in ontvangst mocht nemen. Met de bij ons minder bekende pianist Karel Boehlee, bracht hij een ware grootmeester in zijn genre mee. En met Hein Van de Geyn en Hans Oosterhout vond Toots twee kompanen terug waarmee hij eerder al succesvolle concerten gaf. Dit gaf veel ruimte om te grasduinen in het repertoire van Toots. In het magistrale 'Ne me quitte pas' van Jacques Brel liet Toots het publiek voelen dat hij één van de weinige muzikanten is die dit nummer echt mag spelen. Zelden hing het publiek zo aan de lippen van een muzikant op een festivalpodium. "Iedereen genoot tot de laatste noot, en nog lang daarna", aldus Bertrand Flamang.

Het Bert Joris Quartet (winnaar Klara-Muziekprijs 2008) opende op de laatste festivaldag met een schitterend concert en met uitzonderlijke solisten die zich nooit bezondigen aan geldingsdrang maar alles in functie van de muziek plaatsen. Jason Moran bracht een totaal nieuw repertoire, een verrassende mix van gospel en Amerikaanse folk die hij met zijn gekende pianostijl wist te vermengen. Naast vocale bijdragen van Moran en Bill Frisell, voegde ook de voor het publiek totaal onbekende Alicia Hall Moran (echtgenote van Jason), een extra dimensie aan het geniaal bevreemdende geheel, met haar klassiek geschoolde stem. Gitarist Bill Frisell paste als special guest perfect in het muzikale plaatje. Het was eerder een 5-koppige band met eigen repertoire dan het aangekondigde trio van Jason Moran +2 guests. “De absolute uitschieter van Jazz Middelheim 2009”, aldus Bertrand Flamang.  Nadien lieten Charlie Haden en Kenny Barron horen hoe je heel mooie nummers nog mooier doet klinken door ze te herleiden tot de essentie. De heel sobere maar verfijnd spelende Haden en een lyrische Barron, duidelijk op de top van zijn kunnen, wisten met een intense set de nokvolle tent te boeien. Iedereen waande zich in zijn huiskamer. David Murray, tot slot, had een speciale creatie voorzien voor Jazz Middelheim 2009, nl. David Murray plays Nat King Cole ‘en Español’, een hommage aan het Spaanstalige repertoire van Nat King Cole. Het is steeds een groot risico om op een groot podium drie werelden samen te brengen: de roots van black tradition en jazz, cubaanse jazz, en de klassiek geschoolde strijkers van de Filharmonie. Met heel mooie arrangementen slaagde Murray er alvast wonderwel in om de sfeer van de jaren ’50 terug op te roepen. Met een bijwijlen scheurende saxofoon -die de vocale bijdragen verving die iedereen kent- kreeg het geheel toch een eigentijdse en verrassende toets. Een heel mooie feestelijke afsluiter van Jazz Middelheim 2009.  

De eerste samenwerking met het Conservatorium Antwerpen Artesis Hogeschool evalueert Bertrand Flamang zeer positief. 'The Circle', een ensemble van jongafgestudeerden en oud-studenten, mocht Jazz Middelheim openen o.l.v. tenorsaxofonist Mark Turner. Het project bewijst volgens Flamang dat veel jong talent, mits de juiste push, muzikaal en creatief helemaal klaar is om op dergelijk festival en andere jazzpodia te staan. Voor het eerst sinds lange tijd werd ook opnieuw aangeknoopt met de traditie van jamsessies in het Crowne Plaza Hotel, op wandelafstand van het festivalpark. Vanaf middernacht werden ze druk bijgewoond, telkens ingeleid door het Free Desmyter Quartet, met invallende Jazz Middelheim-artiesten die in het hotel resideren.

Jazz Middelheim in beeld, geluid en woord

Wie er op het festival zelf niet bij kon zijn, hoefde geen moment te missen. De VRT vertaalde de live-beleving van de concerten en de unieke sfeer in beeld, geluid en woord. En ook dit jaar nam Klara het voortouw. De concerten werden live uitgezonden op Klara met voor- en nabeschouwingen van Lies Steppe, Bart Vanhoudt, Marc Van den Hoof en Rob Leurentop. De concerten, op het podium gepresenteerd door Lies Steppe, zijn nog te herbeluisteren en –bekijken op de website jazzmiddelheim.be, naast een schat aan archiefmateriaal en reportages. Netals in 2008 stond op jazzmiddelheim.be een widget. Dit multimediavenster plaatste continu iets nieuws in de kijker: interviews met artiesten, concertfragmenten of audioreportages. Meer dan zeventig websites namen dit venster over, waardoor de widget op zondagmiddag al meer dan 75.000 keer is bekeken. Op jazzinbelgium.org, bijvoorbeeld, is de widget op zowel de Nederlands- en Frans- als de Engelstalige pagina’s te zien.En ook Jazz Middelheim op Facebook werd een ankerpunt voor meer dan 1000 fans.Maar jazzmiddelheim.be biedt nog veel meer –verschillende flickr streams onder de tab ‘foto’, videoreportages waaronder concertfragmenten, sfeerbeelden en interviews door Lies Steppe, en ook audioreportages. Deze laatste werden verzorgd door jonge honden van het REC Radiocentrum: studenten die zo de kans kregen in een professionele context audio te maken. Ook klara.be bundelde als VRT-cultuursite een resem videoreportages over het voorbije festival: interviews, sfeerbeelden en concertfragmenten. En dit jaar werd het schitterende Dee Dee Bridgewater-concert van vrijdagavond live en integraal uitgezonden op Canvas+, het extra-aanbod via de rode knop. Canvas capteerde de hele dag en zendt de concerten van het Erik Vermeulen Trio, 'Hans Teeuwen Zingt' en Dee Dee Bridgewater later dit jaar op Canvas uit.

Info: www.jazzmiddelheim.be.