Historiek & filosofie

15 jaar 'Jazz in 't Park'

Té weinig mensen weten dat België altijd een pioniersrol heeft gespeeld in de hedendaagse jazz. Al van in de vroege jaren '50 van de vorige eeuw, met mensen als Bobby Jaspar, René Thomas, Etienne Verschueren, Jean Warland, Francy Boland, Jack Sels, Jacques Pelzer, Sadi… en uiteraard onze nationale trots Jean 'Toots' Thielemans. Doorheen de decennia hebben ook hún leerlingen weer nieuw talent de weg getoond. Met als resultaat dat de hedendaagse jazz in ons land steeds internationaal niveau gehaald heeft - en nog stééds haalt.

Voor de komst van Jazz in 't Park (sinds 1994) en Blue Note Records Festival (sinds 2002), bleef de hedendaagse jazz ál te lang een precaire zaak van kleinere clubs, labels of culturele huizen die hun nek moesten uitsteken. Op het kruispunt van 'Jazz Middelheim', 'Boterhammen in het Park' (Brussel) en de 'Brussel's Jazz Rally', kon Gent niet achterblijven. Ook de vaststelling dat de overheid in dit land -nog steeds- té weinig doet voor dit hoogstaande muziekgenre (o.a. na het stopzetten van het BRT Jazzorkest) lag mee aan de basis van het initiatief. Ook anno 2008 gaat nog altijd maar 2,7% van de subsidies in de begroting cultuur van de Vlaamse regering naar hedendaagse jazz. Jan Schiettekatte, directeur Dienst Feestelijkheden en Evenementenbeleid van de Stad Gent, zette in 1994 zijn schouders onder een bijzonder initiatief dat zijn dienst meteen een nieuw werkterrein en profiel gaf: 'Jazz in 't Park'. Het festival wou vooral een forum zijn voor de brede, moderne Belgische mainstream, geworteld in bebop en postbop.

Het festivalconcept zit reeds in de festivalnaam vervat: Jazz in 't Park. Het zegt alles en refereert naar openheid. Jazz gaat naar de mensen toe, in de open ruimte van het park, om ze op een onbevangen manier te interesseren, te ontroeren, te enthousiasmeren. Het park biedt de ruimte en gebruikt de openheid van de natuur en omliggende omgeving om zoveel mogelijk mensen te bereiken. Ook toevallige passanten of geïnteresseerde muziekliefhebbers stellen zich hier 'open' voor een muziekvorm die ze niet altijd kennen of hen te moeilijk lijkt. Voor organisator Jan Schiettekatte is hedendaagse jazz immers een cultureel feest voor iedereen die de moeite doet om de rijkdom van het genre, de veelheid van historische muzikale invloeden en de gelaagdheden van individuele benaderingen van solisten en componisten te ontdekken. 'Jazz in 't Park' bood deze diversiteit voor het eerst een forum in 1994 om er nadien een jaarlijks evenement van te

maken. Het festival wou ook meteen de mythe ontzenuwen dat jazz enkel iets is voor de nachtelijke uren, voor rokerige kroegen of voor een intellectueel of highbrow publiek.

Jan Schiettekatte, initiatiefnemer, programmator en organisator: "Het rijke genre van de hedendaagse jazz bij een zo breed mogelijk publiek promoten kon enkel op een drempelverlagende manier door GRATIS, maar hoogkwalitatieve concerten aan te bieden. Nu, 15 jaar later, zijn we daarin geslaagd. Met een gemiddelde publieksopkomst van 20.000 mensen per editie staan we waar we gehoopt hadden te staan. We hebben de reputatie opgebouwd van gastvrij, sfeervol en professioneel georganiseerd festival, met de vinger aan de pols van het jaarlijkse jazzaanbod in de studio's en in de clubs. Dit ondanks een verbazend klein budget dat maximaal in de muziek wordt geïnvesteerd. Alleen dat tikkeltje erkenning in de nationale media ontbreekt nog".

Naast de programmering van gevestigde waarden, kregen en krijgen ook jongere musici of sidemen een platform om hun eerste nieuwe eigen formatie voor te stellen, hun CD of een nieuw samenwerkingsproject. Ook al vanuit de vaststelling dat er in ons land vele én jonge musici op een zeer kwaliteitsvolle en integere manier met het genre bezig waren. Jazz in 't Park bood dan ook van in het begin een professioneel concertpodium aan jonge groepen die ontstonden op jamsessies in Gentse jazzcafé's en clubs zoals Damberd, The Duke, Opatuur, Het Geuzenhuis, De Afkikker, Den Turk, Hotsy Totsy,... en aan groepen die organisch groeiden uit de jazzafdeling van de Gentse, Antwerpse en Brusselse conservatoria.

Doorheen de jaren kwam een pleiade van kwaliteitsmusici langs. Grote namen werden gevraagd en kwamen langs: Toots Thielemans (2x) Philip Catherine, Bert Joris (3x), Brussels Jazz Orchestra (3x waarvan 1x met Maria Schneider), Bart Defoort, Kris Defoort, Ben Sluys, Kurt Van Herck; gewezen Gentenaars als Peter Hertmans, Jeroen Van Herzeele en Eric Vermeulen; baanbrekende formaties zoals Octurn, Greetings from Mercury, Dreamtime, Chris Joris Experience; belangrijke solisten als Nathalie Lorier, Yvan Paduart, Richard Rousselet, Sadi, Jean Warland, Jean-Louis Rassinfosse en andere, en vele gedreven jongerenformaties. Er was steeds een evenwichtig aanbod van wat Vlaamse, Brusselse en Waalse jazzmusici te bieden hadden. Zowat 30% van de groepen die de voorbije 15 jaar optraden, kwamen uit het Zuiden van het land. Zie volledige overzichtslijst van groepen (met line up) Jazz in 't Park 1994-2008.

Jazz in 't Park droeg overigens mede bij tot een groeiende erkenning van de hedendaagse jazz in het subsidiebeleid van de Vlaamse overheid. Programmator Jan Schiettekatte (gewezen lid van de eerste Vlaamse Adviescommissie voor de Muziek) schreef en verdedigde overigens de eerste subsidiedossiers van formaties als Greetings from Mercury, Octurn en Brussels Jazz Orchestra. Waarom hij zich blijft inzetten voor de Belgische jazz? "De musici verdienen het. Hedendaagse jazz staat immers synoniem voor integriteit, voor street credibility, voor gevoel, voor emotie én cerebrale virtuositeit."

Dat Jan Schiettekatte van bij de start de juiste programmatievinger aan de pols hield, zag hij bevestigd toen de 10-delige CD-reeks "The Finest in Belgian Jazz" in 2002 werd uitgebracht door cultureel centrum De Werf te Brugge, n.a.v. Brugge Culturele Hoofdstad 2002. Alle groepen die in deze reeks opgenomen werden, hadden op dat ogenblik al geconcerteerd op Jazz in 't Park...